دينى كه با ضمانت ضامن به ذمّهء او منتقل شده بود ، با ضمانت مضمون عنه دوباره به ذمّهء او باز مىگردد . 44 برخى قدما دور را در ضمان صحيح ندانسته‌اند . 45 ضامن شدن بيمار : چنانچه بيمار در حال بيمارى ، به صورت تبرعى ضامن كسى شود و سپس بميرد ، به قول جمعى از فقها مال ضمانت شده از ثلث - و نه اصل - مال او پرداخت مىگردد . 46 اختلاف ضامن و مضمون له : در ضمانتى كه با اجازهء مضمون عنه صورت گرفته است ، چنانچه ضامن مدعى پرداخت بدهى و مضمون له منكر دريافت طلب خود باشد ، قول مضمون له با سوگند ياد كردن پذيرفته است . در اين صورت ، اگر مضمون عنه به نفع ضامن شهادت دهد ، در صورت متهم نبودن - مانند اينكه مضمون عنه از ضامن طلب نداشته باشد - شهادتش پذيرفته مىشود . اگر شهادت مضمون عنه پذيرفته نشود و مضمون له سوگند بخورد ، مىتواند طلب خود را از ضامن مطالبه كند ؛ ليكن ضامن آنچه را كه بار نخست پرداخت كرده است از مضمون عنه مىگيرد ، و اگر مضمون عنه به نفع ضامن شهادت ندهد ، ضامن آنچه را كه بار دوم پرداخت كرده از او مىگيرد . 47

--> ( 1 ) . لسان العرب ، واژهء « ضمن » * ( 2 ) . ماوراء الفقه 4 / 320 - 321 * ( 3 ) ( 4 ) . شرائع الاسلام 2 / 355 ؛ اللمعة الدمشقية / 123 ؛ التنقيح الرائع 2 / 183 ؛ مسالك الافهام 4 / 172 * ( 5 ) . فقه الامام جعفر الصادق 4 / 43 * ( 6 ) . شرائع الاسلام 2 / 355 ؛ اللمعة الدمشقية / 123 ؛ التنقيح الرائع 2 / 183 * ( 7 ) . مسالك الافهام 4 / 171 ؛ مفتاح الكرامة 12 / 618 - 619 * ( 8 ) . المبسوط 2 / 323 * ( 9 ) . 322 ؛ مدارك العروة 28 / 368 * ( 10 ) . وسائل الشيعة 18 / 428 * ( 11 ) . جامع المقاصد 5 / 319 * ( 12 ) . مستمسك العروة 13 / 249 ؛ مهذب الاحكام 20 / 216 * ( 13 ) . تذكرة الفقهاء 14 / 283 * ( 14 ) . حاشية شرائع الاسلام / 417 ؛ الروضة البهية 4 / 120 * ( 15 ) . العروة الوثقى 5 / 399 ؛ مستمسك العروة 13 / 247 ؛ مبانى العروة ( المساقاة ) / 96 * ( 16 ) . مسالك الافهام 4 / 180 - 181 ؛ العروة الوثقى 5 / 400 * ( 17 ) . الخلاف 3 / 313 * ( 18 ) . جواهر الكلام 26 / 115 - 120 ؛ العروة الوثقى 5 / 401 - 402 ؛ مبانى العروة ( المساقاة ) / 101 - 103 * ( 19 ) . جواهر الكلام 26 / 135 ؛ العروة الوثقى 5 / 406 * ( 20 ) . المناهل / 129 ؛ جواهر الكلام 26 / 137 - 138 * ( 21 ) . كتاب السرائر 2 / 73 ؛ شرائع الاسلام 2 / 357 ؛ ارشاد الاذهان 1 / 401 ؛ مسالك الافهام 4 / 195 ؛ الحدائق الناضرة 21 / 33 - 34 ؛ الانوار اللوامع 12 / 363 - 364 ؛ جواهر الكلام 26 / 140 - 142 * ( 22 ) . العروة الوثقى 5 / 435 - 436 *